Değerlerle Liderlik

Doğru değerleri olan, bunları işe doğru şekilde aktaran ve yaşatan şirketlerin neler yapabildiğini hep birlikte izliyoruz, okuyoruz.

Aslında her organizasyon bir şekilde değer oluşturur. Yani değerleri olmayan şirket yada insan yoktur. Önemli olan bunun hedefleriniz, stratejileriniz doğrultusunda bilinçli ve sistematik bir şekilde tasarlanıp tasarlanmadığıdır. O zaman değerleriniz her yere yayılır.

Şirketlerin strateji ve vizyonları çerçevesinde oluşturdukları değerler aslında oların arzu edilen şirket kültürlerini yansıtıyor. Dikkatli okunduğunda bugün var olan kültür ile aradaki farkı da söylüyor.

Her şirket belirlediği stratejilere ulaşmak için onu destekleyen yapı ve başarının sürekliliği için kültürü de  var etmek zorunda. Üstelik kültür, taklit edilmesi de en zor olan şeydir ve bu yüzden de ciddi rekabet avantajı sağlar.

Buna “strategy, structure ve culture” deniyor. Üçlü saç ayağı. Biri olmadan diğerlerinin üzerine kalıcı bir şeyler inşa etmek çok zor.

culture-structure-strategy-winweb

Bu üçlüden en çok atlanan ve zor olanı kültür yaratmak. Oysaki Peter Drucker: “Kültür, stratejiyi kahvaltı da yer diyor.” Ne etkileyici bir söz! Bazen kültür için çok vurgu yapınca ve yeni değerlerden bahsedince kimileri “ne gerek var böyle şeylere biz zaten iyiyiz” diyorlar. Ama bence bir şeyi anlamıyor veya kaçırıyor böyle diyen arkadaşlarımız. Burada anlamamız gereken şey değişimin ta kendisi. Kendimizi bu değişime bırakmazsak değişmekte olan şeydeki değeri de göremeyiz, tersine değişimi bir tehdit olarak algılarız.

Şimdi soruyorum; adı aynı olsa da çalışan aynı çalışan mı? Müşteri aynı müşteri mi? Rekabet aynı rekabet mi? Dijitalleşme, globalleşme, Y kuşağı, daha neler neler… Şu an bulunduğumuz dünya daha belirsiz, daha kırılgan, daha zor tahmin edilebilir ve daha karmaşık.

Nasıl var olacağız bu dünyada peki? Sıradan yöneticilik anlayışıyla buradan çıkamayız. Bunun için herkesin söylediği sahici diğer bir değişle “authentic” değerlere bağlı liderliğe ihtiyaç var. Değerleri olan sahici bir lider olduğunuzda ekibinize daha etkili sonuçlar almaları için motive ediyor, hareketlendiriyor ve ilham veriyorsunuz.

Amerika da yapılan bir araştırmada çalışanların %73’ü şirketlerinin belirlenmiş bir değer seti olmasını çok önemsediğini, %50 den fazlası bu değerlerin davranışlarını etkilediğini söylemiş. %79’u ise güvenilir olmanın en çok ihtiyaç duyulan değer olduğunu söylemiş.

Bu yazının ana mesajı işte burası: “Değerlerle liderlik” yapmak. Sahici liderler olmak, değişimi ve zamanı yakalamak. Eğer bir lider yeni bir değer setinin rol modeli olmayı başarırsa biz kültürde gerçekten bir değişimi de görmeye başlarız. Bunun için ben diyorum ki lütfen değişmekte olan şeydeki değerleri görelim ve bırakalım bu bizi de geliştirsin, güçlendirsin, büyütsün.

Değerler ve kültür ile ilgili çok etkilendiğim bir örneği sizlerle paylaşmak isterim. Toyata da yaşanmış bir örnek. Japonlar belli bir satış hacmine ulaştıktan sonra lojistik maliyetlerinden kurtulmak için bir fabrika da amerika da açmaya karar vermişler. Bilirsiniz, Japonlar kalite sistemleri ile ünlüler. Japonya daki fabrika da hatta çalışan her işçinin önünde bir düğme var, eğer işçi kalite ile ilgili bir sorun hissederse emin bile olmazsa o düğmeye basıyor ve tüm tesisi duruyor. Tüm işçiler problemin olduğu yere toplanıyor ve sorunu birlikte çözüyorlar. Bu yüzden mesaileri uzasa bile kimse sorun etmiyor. Velev ki ikaz yanlış olsun yine de birbirlerine kızmıyorlar. Aynı düğmelerden amerikadaki fabrikada da yapıyorlar ama işçi düğmeye basınca kimse gelmiyor, gelse de kızıyor, hele bir de ikaz boş çıkarsa birbirleriyle kavga ediyorlar çünkü herkesin akşam bir programı var. Sadece şirketleri için yaşamıyorlar, japonlar gibi cemaat toplumu değiller. Sonrasında Toyata bir kültürel değişim programı başlatmış ve bu uzun yıllar almış.

Bizim bu işi doğru yapmamızın garantisi, sigortası ise liderlerimiz. Şirketimizde bulunan her bir yöneticinin özel bir misyonu var. Biraz önce söylediğim gibi; eğer bir lider yeni bir değer setinin rol modeli olmayı başarırsa biz kültürde gerçekten bir değişimi de görmeye başlarız. Bu yüzden değerlerinizi en öncelikle yöneticilerin anlaması, içselleştirmesi ve davranışa dönüştürmesi çok önemli.

Sizler şu an ne tür değerlere sahip olduğunuz biliyor musunuz? Farkındalık çok önemli dedim biraz önce. Sahip olduğunuz değerleri anlamanız için size bir kaç ip ucu vereyim. Zamanınızı neyle geçiriyorsunuz, neye önem veriyor, odaklanıyorsunuz, dert ediyorsunuz. En çok tepkinizi, ilginizi çeken şeyler neler. Karlılık mı, insan mı, scorecard mı, şanınız, ününüz mü, alacağınız primler mi?

İnsanların güvenini kaybetmektense para kaybetmeyi tercih ederim demiş, Robert Bosch. Evet klişe bir laf ama burada önemli olan bir tercih belirtilmiş olması. Her tercih bir vazgeçiştir zira.

Değerlerle yönetmenin şakası yok. Bu işi büyük şirketler çok ciddi ele alırlar. Böyle ele aldıkları için de kimlik kazanırlar ve dediğim gibi onları taklit etmeniz, yenmeniz işte bu yüzden çok zordur.

Şirketin de bizim gibi bir tercih ortaya koyması gerekir. Jeck Welch’e başvuralım bu noktada. Diyor ki birine bir şans daha vermem gerekirse bu değerlerime inanmayan ama iş sonuçları iyi olan biri olmaz. Tersine iş sonuçları iyi olsada değerlerime uygun davranan olurdu.

Arkadaşlar değerlerimizi yemekhanede duvarlara yazarak yerleştiremeyiz. Posterler afişler bir yere kadar. Hiç bir değer tepeden bir kaç müdahale ile inmez. Zaman ister, örneklik, samimiyet, emek ister.

Ülkemiz zor zamanlardan geçiyor.

Zor zamanlarda daha zor olana talip olmak lazım. Mesela daha güçlü olacağız, cocuklarımızı daha güçlü kucaklayacağız, işimize daha çok asılacağız, sabah daha erken kalkacağız, daha iyi bir yönetici olacağız, daha yürekten seveceğiz, daha güzel gülümseyeceğiz. Daha güzel günaydın diyeceğiz çalışma arkadaşlarımıza.

Türk Telekom olarak geçtiğimiz haftalarda yenilenen değerlerimizi lanse ettik. 2016 da daha güçlü, daha insan odaklı, daha çevik, daha yenilikçi, daha güvenilir ve müşterisine daha çok değer veren bir Türk Telekom organizasyonu göreceksiniz. Hem çalışanlarımıza, hem müşterilerimize dönüşümün gücüyle, mükemmeli hedefleyen deneyimler yaşatacağız. Ben şahsım ve ekibim adına, bu doğrultuda elimden geleni yapacağıma söz veriyorum.

Hepinize değerlerinizi sonuna kadar yaşadığınız güzel günler diliyorum.

Bahattin Aydın

Tags: , , , ,

3 Responses to "Değerlerle Liderlik"

Leave a Comment